.
.
.
Wie ben ik?
Ik ben pas 12 wanneer twee tegengestelde werken mij diep raken: Die Walküre en de Brandenburgse concerten.
Ik begin luisterruimtes te bezoeken, en wanneer ik de elektrostatische Quad 57-luidsprekers hoor, ontdek ik een wereld naast de muziek: hifi!
.
Omdat ik de Quads niet kan betalen, luister ik drie jaar lang met mijn eerste Philips / Dual-systeem:
.
In 1981 begin ik elektronica en luidsprekers uit bouwpakketten te bouwen (Polykit, onderdeel van de MBLE-groep). Het middengebied klinkt mij te hol. Wanneer ik op de luidspreker tik, hoor ik dezelfde holle resonantie… Ik breng een soepele vernislaag aan om die resonantie te dempen. Tot mijn grote verbazing verdwijnt het holle karakter ook bij het luisteren bijna helemaal! Het rendement daalt weliswaar licht, maar de weergave wordt lineairder.
Dat wordt enkele jaren later bevestigd, wanneer ik over meetsystemen beschik.
Ik besef dat het mogelijk is het geluid bij te sturen en ga op zoek naar informatie.
.
In 1984 word ik lid van de Audio Engineering Society en ontdek ik hoeveel onderzoek beschikbaar is, vooral het werk van Thiele & Small:
.
Het is een openbaring! Ik besteed er al mijn tijd aan, ook mijn weekends en vakanties!
.
In 1989 koop ik een uitzonderlijke draaitafel: een Van Bercy met een lange Fidelity Research FR64-toonarm en een MC-element. Dat zet mij ertoe aan een hoogwaardige luidspreker met hoog rendement te bouwen. Na het onderzoek van Jean Hiraga en vervolgens Charles-Henry Delaleu te hebben gelezen, ga ik aan de slag. Ik voer de kasten bijzonder ver door: Onken-belasting, 10 cm dikke met zand gevulde wanden, metalen verstevigingen en houtsoorten met verschillende dichtheden om de resonanties in evenwicht te brengen. Ik gebruik luidsprekerunits die toen als referentie golden: een JBL 2235H-woofer van 38 cm, een Audax PR17-middentoner en een PR130-compressiedriver voor het hoog:
.
.
De resultaten overtreffen al mijn verwachtingen. Deze luidspreker blijft vele jaren mijn referentie.
.
In 1992 richt ik mijn bedrijf Pink Noise op en bied ik de onderdelen aan om bouwpakketten samen te stellen, destijds een sterk ontwikkelde markt:
Luidsprekerunits van Vifa, Seas, Dynaudio, Scan Speak, Eton en Thiel… akoestische materialen, LCR-componenten, meetsystemen…
.
In 1994 word ik importeur van de elektronische componenten van Intertechnik voor België en Frankrijk.
Mijn klanten zijn fabrikanten zoals Jean-Marie Reynaud, Davis Acoustics, Pierre-Etienne Léon, BC Acoustique en RAM…
.
.
Mijn rol is hen te adviseren bij de keuze van passieve wisselfilters: waar welk type component thuishoort, hoorbare verschillen tussen luchtspoelen en spoelen met ferrietkern, MKP- en MKT-condensatoren, inspeeltijden…
Ik beheer ook de productie van hun wisselfilters.
.
Op zoek naar een performant meetsysteem reis ik naar Kemsonic Audio Messsysteme GmbH in Duitsland.
Ulrich Schiller, tegenwoordig directeur van Studios 301 in Frankfurt, na zeven jaar algemeen directeur van het Abbey Road Institute in Londen te zijn geweest, toont mij de resultaten van een TSP-parametermeting met de toegevoegde-massamethode.
Ik zeg hem dat een van de parameters fout is en citeer de formule. Hij antwoordt dat niemand de formules van Thiele en Small uit het hoofd kent. Zijn ingenieurs bekijken het programma en bevestigen de fout.
Ik word meteen aangesteld als distributeur van hun merk… waarvan ik de meetsystemen bijvoorbeeld bij JMLab installeer voor kwaliteitscontrole:
.
.
Tegelijk ontwikkel ik luidsprekers op maat voor importeurs (Nuance Esotar voor Dynaudio Belgium), musici uit allerlei richtingen (van Renaud Patigny tot twee violisten van het Nationaal Orkest), tijdschriften (Dynaudio Eso Reference, verschenen in Elektor) en het WTCB. Dat laatste vraagt mij een bolvormige omnidirectionele luidspreker te bouwen om de invloed van materialen op de nagalm in industriële ruimtes te onderzoeken.
Ik werk ook als consultant voor fabrikanten zoals Limit, ALR Jordan en Gato, waarvan de ingenieurs met hun prototypes uit Denemarken naar mij komen om de wisselfilters van hun luidsprekers te optimaliseren.
.
Ik ontwerp ook monitorluidsprekers voor studios.
Hieronder, terwijl ik monitorluidsprekers voor Odeon 120 afwerk, toont de geluidstechnicus trots zijn nieuwe aanwinst: een prachtige Steinway & Sons-concertvleugel
opgesteld in de grote zaal van de bekende Studio Dada, opgericht door mijn jeugdvriend Peter Soldan:
Hij vertelt mij waarom hij die investering heeft gedaan: William Sheller komt voor een opnamesessie!
Zo breng ik enkele uren met deze grote artiest door. Het helpt mij te begrijpen welke wereld de artiest van de audiofiel scheidt.
Met uitzonderlijke microfoons (Schoeps, Brüel & Kjaer), aangesloten op een Sonosax-mengtafel, hoor ik mijn luidsprekers rechtstreeks een instrument weergeven, zonder enige bewerking van de opname. Het is magisch: nooit eerder heb ik een piano zo echt horen klinken.
Maar wanneer William Sheller naar het resultaat komt luisteren, vindt hij het te realistisch, te zuiver. Hij vraagt om equalizing, en uiteindelijk klinkt de Steinway als een Fender Rhodes. Elke artiest wil zijn eigen klanksignatuur, maar persoonlijk vind ik het jammer wanneer dat ten koste gaat van de klankkleuren.
.
Een ander project zijn de Ovo-luidsprekers voor ontwerper Pol Quadens, hier voorgesteld bij McLaren tijdens de lancering van de nieuwe 570S:
.
..
De meest memorabele ervaring is de bouw van twee bioscopen in Eritrea, kort voor het einde van de oorlog met Ethiopië.
Die in Asmara, in het voormalige Roma-theater, is relatief conventioneel:
.
Die in Massawa vormt daarentegen een echte uitdaging: een openluchtzaal van meer dan 50 meter lang in een tropisch woestijnklimaat:
.
.
Omdat de zaal zowel voor films als voor concerten geschikt moet zijn, weet ik dat gewone professionele geluidsweergave mij niet zal volstaan: ik wil hifiweergave!
Naast technische cabines met airconditioning en zonwering voor de luidsprekers is vooral veel vermogen nodig. De compressiedrivers voor midden en hoog hebben een gevoeligheid van meer dan 115 dB. Ik moet dus een manier vinden om ook de gevoeligheid van het laag te verhogen.
De enige oplossing zijn hoorns: een mondopening van 4 meter voor de woofers van 38 cm en van 12 meter voor de subwoofers van 46 cm!
Ondanks dat zeer hoge rendement is nog steeds een vierwegs actieve versterking met in totaal 15.000 watt nodig.
Daarna moet ik nog een oplossing vinden om in openlucht, vanop 50 meter afstand, op een scherm van 15 meter te projecteren.
Na verschillende proeven ter plaatse beslist Barco uiteindelijk een projector met speciaal voor die omstandigheden ontwikkelde optiek te ontwerpen. Onder de indruk van het totaalresultaat richt Barco een afdeling op die zich wereldwijd op zulke zalen toelegt en stelt mij voor die te leiden. Ik sla het aanbod echter af: ik heb geen zin om de helft van mijn tijd in vliegtuigen door te brengen.
De opening, in aanwezigheid van de regering, de RAI en bijna 2.000 toeschouwers, is onvergetelijk. Deze mensen zijn sinds 1961 in oorlog en de meesten hebben nog nooit een bioscoopvoorstelling bijgewoond… Na de film volgt een concert:
.
.
Daarna word ik importeur van afgewerkte producten van merken zoals Spendor, Lowther, Cayin, NVA en Harbeth.
Ik begin tientallen hoogwaardige luidsprekers (Dunlavy, ProAc, Equation, B&W, Spendor…) te openen, te analyseren en te meten om de technieken van de grote fabrikanten te leren kennen en vooral te begrijpen.
.
Sinds ongeveer tien jaar besteed ik echter al mijn tijd aan traditionele hifi.
Ik lever audiosystemen aan particulieren en professionals, onder wie de bekende pianist Sergei Edelmann, cellist, componist en dirigent Jean-Paul Dessy en altviolist Romain Montfort…
.
Nog meer bijzondere ontmoetingen: doordat het ensemble Scherzi Musicali achter in mijn winkel repeteert, kan ik musici zoals Philippe Jaroussky horen en ontmoeten, en zelfs met Christina Pluhar onder vier ogen lunchen!
En uitzonderlijke architecten zoals Claire Bataille, of Andrée Putman op de enorme werf van het Palais du Congo, dat ik tot mijn geluk mocht uitrusten:
.
.
Het is die combinatie van twee perspectieven, van de professional die analyseert tot de consument die voelt, die mij vandaag helpt een objectief totaalbeeld te benaderen.
.
Met muzikale groeten,
Alexandre Ley
.
.
.
.